ჯანდაცვა/ბიოუსაფრთხოება

რამდენად უსაფრთხო იქნება ვაქცინა, რომლის შესყიდვის შესახებ საქართველომ განაცხადი გააკეთა?

23 ოქტომბერი, 2020

2020 წლის 19 ოქტომბერს Facebook მომხმარებელმა Leila Maxaroblidze-მ საჯარო ჯგუფში “ბინების, სახლების, აგარაკების, მიწის ნაკვეთების - ყიდვა გაყიდვა” გააზიარა დავით ჭაბუკაშვილის 5 სექტემბერის პოსტი. პოსტში ნათქვამია, რომ საქართველო ჯანდაცვის სამინისტრომ წინასწარ შეუკვეთა კორონავირუსის 700 000 ვაქცინა, თუმცა სახელმწიფოს მიერ შეკვეთილი ვაქცინის ხარისხსზე პასუხს არა მწარმოებელი, არამედ შემსყიდველი ქვეყანა აგებს. დავით ჭაბუკაშვილი ასევე წერს, რომ მეცნიერების შეფასებით, ასეთი ვაქცინა რამდენიმე წელიწადში ადამიანის სიკვდილს გამოიწვევს, რაც პლანეტის მოსახლეობი მიზანმიმართული შემცირების გეგმის ნაწილია. 

"

პოსტი ნახევრად მართალ, მანიპულაციურ  და კონსპირაციულ მტკიცებებს შეიცავს: 1.ნახევარად სიმართლეა მტკიცება, თითქოს ვაქცინის მწარმოებელი არ იღებს  პასუხისმგებლობას ვაქცინის სამომავლო გვერდით ეფექტებზე, რადგან COVAX ფონდი, სადაც საქართველოა ჩართული, აერთიანებს 9 ვაქცინის მწარმოებელს, რომელთაგანაც მსგავსი განცხადება მხოლოდ AstraZeneca-მ გააკეთა.  2. მანიპულაციურია განცხადება, თითქოს  საქართველოში შემოტანილი ვაქცინა სიცოცხლისთვის სახიფათო იქნება, ხოლო მოსაზრება, რომ კორონავირუსის ვაქცინა სიკვდილიანობას და პლანეტის მოსახლეობის შემცირებას გამოიწვევს, კოსპირაციაა.

  • საქართველომ ვაქცინების შეძენაზე განაცხადი COVAX Facility-ში გააკეთა, რომელიც 9 კანდიდატი ვაქცინისგან შედგება. მათგან სამომავლო პასუხისმგებლობის მოხსნის შესახებ ამ ეტაპზე მხოლოდ ერთმა კომპანიამ AstraZeneca-მ განაცხადა 

31 აგვისტოს საქართველო გაეროს მიერ შექმნილ ფონდში COVAX Facility ოფიციალურად ჩაერთო. ფონდი გაერომ 2020 წლის 24 აპრილს დააფუძნა, რათა ხელი შეუწყოს კორონავირუსის სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო საშუალებების, ასევე ვაქცინის შემუშავებას, წარმოებას და სამართლიან გადანაწილებას ქვეყნებს შორის. 2020 წლის 2 სექტემბერს საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა ამირან გამყრელიძემ განაცხადა, რომ COVAX-ის დახმარებით საქართველომ მომავალი ვაქცინის 700 000-მდე დოზა წინასწარ შეუკვეთა. საქართველოს მიერ განხორციელებული შეკვეთის დეტალების დასაზუსტებლად “მითების დეტექტორმა” საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსგან საჯარო ინფორმაცია გამოითხოვა. სამინისტროს მიერ მოწოდებული ინფორმაციაში დასახელებული არ არის, რომ საქართველომ ვაქცინები COVAX-ის 9 კანდიდატიდან კონკრეტულ ვაქცინის მწარმოებელ კომპანიას შეუკვეთა.

რას გულისხმობს COVAX-ის ფონდი და ვაქცინის მწარმოებლის მიერ  სამომავლო პასუცისმგებლობის მოხსნა?

 COVAX-ის ფონდი თანამშრომლობს ყველაზე იმედისმომცემი ვაქცინის მწარმოებლებთან, რომელთა კანდიდატები სავარაუდოდ  ვაქცინის კლინიკური გამოცდის სამივე ფაზას ყველაზე მალე გაივლიან და უსაფრთხოების სტანდარტებს  დააკმაყოფილებენ. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც 9 კანდიდატიდან რომელიმე ოფიციალურად დარეგისტრირდება, როგორც კორონავირუსის ვაქცინა, ფონდი 2 მილიარდამდე ვაქცინის დოზას შეიძენს და პარტნიორ ქვეყნებზე გადაანაწილებს. ამჟამად, COVAX-ის პორტფოლიოში შემავალი კანდიდატები კლინიკური გამოცდის სხვადასხვა ეტაპზე არიან, მათგან ორი კანდიდატი - ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და ბრიტანული ფარმაცევტული კომპანია AstraZeneca-ს ერთობლივი ვაქცინა და ამერიკული ფარმაცევტული კომპანიის Moderna-ს ვაქცინები,  კლინიკური დაკვირვების ბოლო, მესამე ფაზას გადიან. აღნიშნული ფაზის დასრულების შემდეგ მეოთხე ეტაპი - ვაქცინისთვის შესაბამისი ორგანოების მიერ ლიცენზიის მინიჭების პროცესი დაიწყება.

საქართველო ისევე, როგორც ფონდში ჩართული სხვა ქვეყნები, შეიძენენ იმ მწარმოებლის ვაქცინას, რომელიც კლინიკური დაკვირვების ყველა ეტაპს პირველი გაივლის და ჯანმოს ან სხვა კომპეტენტური ორგანოს მიერ დარეგისტრირდება, როგორც კორონავირუსის ვაქცინა. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია COVAX Facility-ში ჩართული ქვეყნების შემთხვევაში ღიად ტოვებს პასუხისმგებლობის გადანაწილების საკითხს და უშვებს, რომ შესაძლოა, ფარმაცევტულმა კომპანიამ მოითხოვოს პასუხისმგებლობის მოხსნა ვაქცინის მიერ გამოყენებიდან რამდენიმე წელიწადში გამოვლენილ გვერდით ეფექტებზე. 

2020 წლის ივლისში ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ვაქცინის მწარმოებელმა ბრიტანულმა ფარმაცევტულმა კომპანიამ AstraZeneca-მ, რომელიც ერთ-ერთია COVAX-ის ფონდის 9 კანდიდატი ვაქცინიდან , განაცხადა, რომ იგი პასუხისმგებლობას ვერ აიღებს, თუ მის მიერ შექმნილი ვაქცინა გამოყენებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ გვერდით ეფექტებს გამოავლენს. კომპანიის განცხადებაში ნათქვამია, რომ მიუხედავად ამისა, კონტრაქტორი ქვეყნების უმეტესობას უღირს ამ რისკზე წასვლა.

2020 წლის 25 სექტემბერს კომპანია AstraZeneca-სა და ევროკავშირის სახელმწიფოებს შორის შედგა შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც თუკი რამდენიმე წელიწადში კომპანიის მიერ წარმოებული ვაქცინა გვერდით მოვლენებს გამოავლენს, სახელმწიფოები თავად აიღებენ ლეგალურ და ფინანსურ პასუხისმგებლობას. ევროპულმა კომისიამ კონტრაქტის მსგავს პირობებზე მოლაპარაკებები დაიწყო ვაქცინის სხვა მწარმოებლებთანაც, რათა სამომავლო რისკებმა არ შეაფერხონ ვაქცინის შემუშავების პროცესი, თუმცა ჯერჯერობით AstraZeneca ერთადერთი ვაქცინის მწარმოებელია, რომელთანაც მსგავსი შეთანხმება შედგა. ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც კომპანიამ მსგავსი გარანტია მიიღო არის ის შედარებით დაბალი ფასი, რომელიც საბოლოოდ დადასტურების შემთხვევაში AstraZeneca-ს ვაქცინა ეღირება. 

  • საქართველოში ვაქცინა მხოლოდ მისი უსაფრთხოების დამტკიცებისა და შესაბამისი ორგანოს მიერ ავტორიზაციის მინიჭების შემდეგ შემოვა

მწარმოებელსა და შემკვეთ სახელმწიფოს შორის ვაქცინის მიერ გამოვლენილ შესაძლო გვერდით ეფექტებზე პასუხისმგებლობის გადანაწილების შეთანხმება არ ნიშნავს, რომ განვითარების პროცესში არ მოხდება ვაქცინის უსაფრთხოების სათანადო შემოწმება,  დაკვირვების პრე-კლინიკური და კლინიკური ფაზები სწორედ ამ მიზნით მიმდინარეობს. 

მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციის ვაქცინის მიღების პროტოკოლის თანახმად ნებისმიერმა ვაქცინამ უნდა გაიაროს კლინიკამდელი ტესტირება, რაც გულისხმობს ვაქცინის ლაბორატორიულ კვლევას და მის გამოყენებას ცხოველებში. წარმატებული შედეგის შემდეგი ფაზა გულისხმობს მოზრდილი ადამიანების მცირე ჯგუფში (დაახლოებით 20 ადამიანი) ვაქცინის გამოყენებას და შედეგებზე დაკვირვებას. ამის შემდგომ ვაქცინის გამოყენება ხდება შედარებით დიდი რაოდენობის ჯგუფებზე, კვლავ დაკვირვების ქვეშ. თუ ვაქცნია  ქმედითუნარიანი აღმოჩნდება და  გვერდით ეფექტს არ გამოავლენს, ის საბოლოო ეტაპზე გადადის, რომელზეც ვაქცინის ფართო მასებზე გამოყენების საკითხი წყდება. ნებისმიერი ფაზის განმავლობაში სახიფათო და სერიოზული გვერდითი ეფექტების გამოვლენისას ვაქცინაზე მუშაობა შეიძლება დროებით ან სრულად შეწყდეს.

“მითების დეტექტორისთვის” გამოგზავნილ წერილში საქართევლოს ჯანდაცვის სამინისტრომ აღნიშნა, რომ ვაქცინის  შესყიდვა განხორციელდება მხოლოდ მაშინ, როცა კანდიდატებიდან რომელიმე ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ან შესაბამისი მარეგულირებელი ორგანოს ავტორიზაციას გაივლის. 

"

კონსპირაციული თეორია, რომლის მიხედვითაც კორონავირუსის ვაქცინა ადამიანების სიკვდილს გამოიწვევს, რაც დედამიწის მოსახლეობის შემცირებას ისახავს მიზნად, ვაქცინების შესახებ არსებულ სხვა დეზინფორმაციასთან ერთად,  პერიოდულად სხვადასხვა კონტექსტით ვრცელდება. აღნიშნულ თემაზე ვრცლად შეგიძლიათ იხილოთ “მითების დეტექტორის” მიერ მომზადებული მასალები: 

დავით ჭაბუკაშვილის პოსტის გავრცელება სოციალურ ქსელში 

დავით ჭაბუკაშვილმა აღნიშნული პოსტი პირველად 5 სექტემბერს გამოაქვეყნა, რასაც მისი ვირუსულად გავრცელება მოჰყვა.  21 ოქტომბრის მონაცემებით პოსტს 6100 გაზიარება აქვს. გარდა ინდივიდუალური მომხმარებლებისა, პოსტი სექტემბრის განმავლობაში ზიარდებოდა სხვადასხვა საჯარო ჯგუფში, მათ შორის კორონავირუსის თემაზე შექმნილ ჯგუფში კორონა მაფია, სადაც სხვადასხვა მომხმარებლებმა პოსტი ორჯერ 16 სექტემბერს და 18 სექტემბერს გააზიარეს. 16 სექტემბერს პოსტი გაზიარდა ჯგუფში ანტი-მასონობა. „ანტიქრისტეს“ ახალი მსოფლიო წესრიგი (NWO); ანტი-ეკუმენიზმი, სადაც ხშირად ვრცელდება სხვადასხვა შეთქმულების თეორია საერთაშორისო ორგანიზაციების, ვაქცინებისა და პანდემიის შესახებ.

21 ოქტომბრის მონაცემებით ორიგინალის შემდეგ ყველაზე მეტი გამოხმაურება - 110 გაზიარება,19 ოქტომბერს პოსტს აქვს ჯგუფში “ბინების, სახლების, აგარაკების, მიწის ნაკვეთების - ყიდვა გაყიდვა”. იგივე მომხმარებელმა 19 ოქტომბერს დავით ჯაბუკაშვილის პოსტი მეორე ჯგუფშიც КОРЕННЫЕ СУХУМЧАНЕ.-ში გააზიარა.


მოამზადა მედეა სულამანიძემ