Գենետիկորեն մոդիֆիկացված մթերքների արտադրության և ներկրման մասին տարածվում են կեղծ մեկնաբանություններ

dfdf
657
VIEWS

«Վրացական երազանք» կոալիցիայում մտնող «Արդյունաբերողներ» կուսակցության առաջնորդ Գոգի Թոփաձեի հայտարարությամբ, Եվրամիության հետ ստորագրված ասոցիացման պայմանագրով Վրաստանը հարկադրված է հրաժարվել իր ավանդույթներից: Որպես դրա օրինակ նա ԼԳԲՏ անձանց թեմայի հետ միասին բերում է գենետիկորեն մոդոֆիկացված մթերքի հարցը:

Գոգի Թոփաձե, Վրացական երազանք. «Ստորագրեցինք ասոցիացման պայմանագիրը, սակայն շատ բան չենք դիտարկում, թե Եվրամիությունը ինչ է անում, ինչ է հարկադրում մեզ: Մենք ինքներս չափից ավելի շատ բան զիջեցինք – ինչ խոսք այն, ինչը վրացական ավանդույթին չի համապատասխանում: Օրինակ, ԼԳԲՏ թեմաները, գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքները այնտեղ արգելված են, մենք ներկրում ենք»: Interpressnews. 1 հուլիսի, 2015:

Եվրամիության հետ ստորագրված ասոցիացման պայմանագրում, դրա տնտեսական բաժնում (DCFTA) չկա ոչ մի տեսակ պարտականություն, որը Վրաստանին պարտավորեցնի ներկրել գենետիկորեն մոդիֆիկացված (ԳՄ) արտադրանք: Եվրամիությունը, մի կողմից չի արգելում ԳՄ արտադրանքների Եվրոպայում թողարկումը և կամ ներկրում/արտահանումը, մյուս կողմից, նրա իրավասության մեջ չի մտնում ոչանդամ երկրի շուկայի կարգավորումը: Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և պայմանագրի նպատակն է ստորագրող կողմերում տարածել Եվրամիության ճանաչված նորմերը և արժեքները, իսկ ասոցիացման պայմանագիրը Վրաստանին օգնում է այդ ամենի Եվրաօրենսդրության հետ ներդաշնակեցմանը և եվրոպական շուկայի հետ համատեղելիությանը:

Եվրամիությունում ԳՄ մթերքների թողարկումն արգելված չէ

Եվրամիության մի շարք երկրներ մինչև 2015 թվականը, ձգտում էին ԳՄ արտադրանքների թողարկումը սահմանափակել: Այս տեսակետից առավելապես ակտիվություն էին ցուցաբերում Ֆրանսիան և Գերմանիան: Մյուս կողմից, Եվրամիության մի քանի երկրներում սկսեցինգյուղատնտեսությունում ակտիվորեն կիրառել ԳՄ արտադրանքներ: Այդպիսիք են, օրինակ, Իսպանիան, Չեխիան:

Եվրամիության 2015 թվականի մարտի 11-ի հանձնառության համաձայն (Directive (EU) 2015/412), Միության անդամ երկրներին իրավունք է տրվում իրենց տարածքում արգելելու գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի թողարկումը: 2015 թվականի հոկտեմբերին Եվրամիության անդամ 28 պետություններից 19-ըհրաժարվեցին իրենց տարածքներում գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի թողարկումից:Բելգիան և Բրիտանիան արգելումն ընդունեցին մասնակիորեն, ինչը նկատառում էր այն, որ հատուկ տարածաշրջաններում գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի թողարկման իրավունքը կրկին պահում են իրենց ձեռքին: Արտադրությունը մասամբ արգելեց նաև Գերմանիան , թերևս պահպանեց այս տեսակետից հետազոտությունները շարունակելու իրավունքը: Իսկ մնացած 16 անդամ-պետությունները սեփական տարածքում լրիվությամբ արգելեցին գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի աճեցումը և թողարկումը:

Ինչ վերաբերում է ներկրմանը, Եվրոպայից դուրս բազմաթիվ երկրներ (Լատինական Ամերիկա, Հյուսիսային Ամերիկա, Ասիա) արտադրում են գենետիկորեն մոդիֆիկացված եգիպտացորեն, կարտոֆիլ, լոլիկ կամ այլ արտադրանք: Եվրամիությունը ղեկավարվելով արտադրողի և սպառողի, ինչպես նաև ապրանքի ազատ տեղաշարժի և ընտրության ազատության իրավունքներով, որոշեց արգելել ոչ թե ներկրումը, այլ փոփոխություն մտցնել գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանք ներկրմամբ երկիր մտցնելու կանոնադրության մեջ: Մասնավորապես, եթե արտադրանքի պարունակության 0.9%-ից ավելին բաժին է ընկնում գենետիկորեն մոդիֆիկացված նյութերին, արտադրողը, ներկրողը պարտավոր են դա արտադրանքի վրա ցույց տալ հատուկ նշանով: Այս դեպքում գնորդըգենետիկորեն մոդիֆիկացված և ավանդական ճանապարհով ստացված արտադրանքըտարբերակելու հնարավորությունունի: Դրա հետ միասին, մթերքի բաղադրությունում մատնացույց արված նյութերում պետք է նշված լինեն գենետիկորեն մոդիֆիկացված այննյութերը և դրանց պարունակության չափը, որոնք Եվրամիության գոտում թույլատրելի և օրինականացված են:

Վրաստանում ԳՄ մթերքների թողարկումը և ներկրումն արգելված չէ

Ասոցիացման պայմանագիրը նախատեսում է սպառողների իրավունքների պաշտպանություն և սննդամթերքների վրա բարձր չափանիշերի սահմանում: Սպառողներին կողմնորոշված եվրաչափանիշերին անցնելու օրինակներից մեկը վերաբերում է ճիշտ գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքին, դրա ներկրմանը/թողարկմանը և համապատասխան օրենսդրությանը:

Գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի կարգավորումները Վրաստանում գործում են 2015 թվականից:(Օրենք «Որպես մթերք/անասնակեր հատկացված գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների և դրանք արտադրող գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի պիտակավորման մասին»): Օրենքը տարածվում է պարենի կամ անասնակերի համար հատկացված արտադրանքի վրա, որի բաղադրության մեջ ԳՄ բաղադրիչներըգերազանցում են0.9%-ը: Օրենքի համաձայն, տեղում արտադրված և նաև ներկրված ԳՄ արտադրանքին պետք է կցված լինի պիտակ կամ, պիտակավորման անհնարինության դեպքում, արտադրանքի տեսանելի տեղում պետք է կցված լինի համապատասխան տեղեկատվություն:

Պիտակավորման չափանիշեր.

  • Շրջանում տեղադրված «ԳՄՕ» գրությունը պետք է տեղադրվի գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմի պիտակի ձախ վերին անկյունում:
  • Շրջանում տեղադրված «ԳՄ» գրությունըպետք է տեղադրվի գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքի պիտակի ձախ վերին անկյունում:
  • Գենետիկորեն մոդիֆիկացված բաղադրիչներ պարունակող արտադրանքի դեպքում արտադրանքի պիտակի վրա պետք է տեղադրվի բաղադրիչների անվանումը:

Բիզնես օպերատորները պարտավոր են պաշտպանել օրենքը և ապահովել պիտակավորումը: Պիտակների չափանիշերի և պահանջի խախտման առաջին դեպքում տուգանքը 5 000 լարի է, իսկ կրկնվելու դեպքում տուգանքը՝10 000 լարի: Օրենքը նախատեսում է նաև արտադրանքի ոչնչացում, ինչը բիզնես օպերատորը պետք է ապահովի սեփական ծախսերով:

Վրաստանի բնակչությունը առավելապես կախված է ներկրված սննդամթերքներից, քանզի տեղական արտադրությունը չի կարողանումբավարարելպահանջը: Համապատասխանաբար, շուկա մտած ներկրված ապրանքը կարող է լինել ԳՄ, որպես բնական բիո-մթերք: Իսկ անհրաժեշտ պիտակավորումը հնարավորություն է տալիս սպառողին կատարելու տեղեկացված ընտրություն և ձեռք բերելու ցանկալի արտադրանք:

Գենետիկորեն մոդիֆիկացված մթերքների թողարկումը գյուղատնտեսությունում սկսվեց 1980-ական թվականներին:Դրա պատճառը մի քանիսն էր: Գենետիկորեն մոդիֆիկացված եգիպտացորենը, կարտոֆիլը կամ այլ արտադրանք աչքի են ընկնում եղանակի, վնասատուների և հիվանդությունների նկատմամբ առավել իմունիտետով:Այն դեպքում, երբ աշխարհի բնակչության սննդաթերքի պահանջը գյուղատնտեսությունում ավանդականորեն արտադրվող արտադրանքները չեն կարողանում լրիվությամբ բավարարել, վերոհիշյալ հիմնախնդիրները էլ ավելի ռիսկային են դարձնում պարենի մատակարարման հարցը: Գենետիկորեն մոդիֆիկացված մթերքի թողարկումից հետո մշտապես ընթանում են հետազոտություններ մարդու առողջության վրա դրա ունեցած ազդեցության մասին: Չնայած դրան, մինչև օրս հաստատված չէ մարդու օրգանիզմը նման սննդամթերք ընդունելու արդյունքում կրու՞մ է, թե ոչ բացասական փոփոխություններ:

ԳՄ սննդամթերքը մեծացրել է շահագրգռվածությունը բիո-արտադրանքների նկատմամբ

Շուկայում ԳՄ սննդամթերքի հայտնվելը առաջացրեցբիո-արտադրանքների պահանջ: Գյուղատնտեսական բիո-արտադրանքներով Վրաստանն ունի կարողություն իր տեղը գրավելուեվրոպական շուկայում: Այս տեսակետից մի լավ օրինակ է վրացի գինեգործ Յագո Բիտարիշվիլու հաջողությունը, որի բիո-գինին եվրոպական շուկայում օգտվումէմեծ պահանջարկից:

Գենետիկորեն մոդիֆիկացված արտադրանքների մասին այսօր էլ ընթանում են վեճ և հետազոտություններ: Այս գործընթացի այնպիսի մեկնաբանությունը, իբրև այլ տեղ արգելված է ԳՄ սննդամթերքի կիրառումը, իսկ Վրաստանում թույլատրված է, ստեղծում է ոչճիշտ պատկերացումներ:

 

Պատրաստեց Զուրաբ Ծուրծումիան

თემატიკა: Տնտեսություն
დარღვევის ტიპი: Ապատեղեկատվություն
ქვეყანა/ორგანიზაცია: Եվրամիություն
Ձեզ նույնպես կհետաքրքրի
Աղբյուր

Վերջին լուրեր

Welcome Back!

Login to your account below

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist