Այլք

GDS-ի միակողմանի արխիվային սյուժեն «Կոլխ-իբերիական օրդենը» կիրառում է հայատյացություն հրահրելու համար

22 Օգոստոս, 2018

Օգոստոսի 10-ին, «Կոլխ-իբերիական օրդեն» Facebook էջը հրապարակեց GDS հեռուստաընկերության 20/30 հաղորդման մեջ 2016 թվականի հունվարի 22-ին թողարկած սյուժեն: Նյութին կցված էր գրություն «Հերթական սկանդալ. հայերը «Դաիսի» պարը հայտարարեցին  հայկական հարսանեկան պար»: GDS-ի սյուժեն վերաբերում էր 2016 թվականին Youtube-ի վրա բեռնված տեսանյութին, որտեղ արտացոլված էր ԱՄՆ-ում գործող հայկական պարի ակադեմիայի կողմից կատարված վրացական «Դաիսի» պարը և ներկայացված էր որպես հայկական հարսանեկան պար: Նյութը սոցիալական ցանցում  4,200 կիսում և 267 000 դիտում ունի (օգոստոսի 17-ի տվյալներով), իսկ օգտատերերի կողմից թողած մեկնաբանությունների մեծամասնությունը հայատյացության բնույթ և բռնության լեզու է պարունակում:

 

"

 

«Կոլխ-իբերիական օրդենը» տարածեց GDS հեռուստաընկերության 20/30 հաղորդման կողմից 2016 թվականին միակողմանիորեն, առանց վերստուգման պատրաստված սյուժեն, որի ինքնակարգավորումը բողոքարկելուց հետո, GDS-ն սխալը խոստովանեց և պատրաստեց ուղղում: Ուղղման մեջ պարզաբանված էր, որ ակադեմիայի համերգային աֆիշներում «Դաիսի» պարը հիշատակված է որպես վրացական, սակայն Youtube-ի վրա երրորդ անձի կողմից բեռնած տեսանյութի մասին  արված գրության հետ ակադեմիան ոչ մի կապ չի ունեցել:

2016 թվականի հունվարի 22-ին GDS հեռուստաընկերության 20/30 թողարկման մեջ հաղորդվեց սյուժե «Վրացական պարը հայերե՞ն» վերնագրով: Սյուժեն հենվում էր չվերստուգված այն մասին փաստերի վրա, իբր  youtube-ի վրա տարածված վրացական պարը, որը հիշատակված էր որպես հայկական հարսանեկան պար, հանդիսանում էր հայկական ակադեմիայի կողմից վրացական պարը յուրացնելու փորձ և համապատասխանաբար, ներկայացնում էր մտավոր սեփականության վեճ:

Տարածված տեսանյութի և սյուժեի կապակցությամբ «Խաղաղության հիմնադրամի» հիմնադիր Գիորգի Թումասյանը դիմեց GDS հեռուստաընկերության ինքնակարգավորման մարմնին և պահանջեց տարածված անճշտությունը համահավասար ձևով ուղղել: Հունվարի 25-ին GDS հեռուստաընկերության 20/30-հաղորդման խմբագրությունը, Գիորգի Թումասյանի դիմումի հիման վրա,  պատրաստեց պատասխան սյուժե, որտեղ մասնակիորեն լուսաբանեց պարի ակադեմիայի տնօրեն Վարդան Գևորգյանի հունվարի 23-ին տարածած պատասխան հայտարարությունը:

Գևորգյանի հայտարարության  համաձայն,  Youtube-ի վրա տեսանյութի բեռնումը կատարվել է MENQ meroncov-ի հաշվետվությունից, առանց ակադեմիայի հետ համաձայնության  և ակադեմիան դիմել է MENQ meroncov-ին և Youtube-ի վարչությանը սխալը ուղղելու և տեսանյութը հանելու նպատակով: Խմբագրությանը փոխանցվեցին աֆիշներ, որտեղ վրացական «Դաիսի» պարը հիշատակված է որպես վրացական պար:

Տեղեկատվության առաջացման սահմանումը առանձնապես ակտուալ դարձավ սոցիալական մեդիայի դարաշրջանում, երբ ցանկացած անձ կարող է տարբեր սոցիալական հարթակի միջոցով տարածել իր կողմից ստեղծած նյութը: Օգտատիրոջ կողմից ստեղծված մեդիա արտադրանքը վերստուգելիս ավանդական մեդիայի վրա դրված է առանձնահատուկ պատասխանատվություն, ինչը պաշտպանված չի եղել 20/30-ի խմբագրության կողմից:

Նմանօրինակ թեմայի մասին «Կվիրիս պալիտրա» լրագրի կողմից 2016 թվականի հունվարի 25-ին հրապարակված հոդվածի (Տաշի, տղա, Անուշ ենք) պատճառով «Խաղաղության հիմնադրամը», Մեդիայի զարգացման հիմնադրամը (MDF), Հանդուրժողականության և բազմազանության ինստիտուտը (TDI) և Վրաստանի ժողովրդավարական նախաձեռնությունը (GDI) դիմեցին Վրաստանի լրագրողական էթիկա խարտիային: Խարտիայի խորհրդի մարտի 26-ի  որոշմամբ,  հրապարակման հեղինակը խախտել է  լրագրողական էթիկայի խարտիայի առաջին, հինգերորդ և յոթերորդ  սկզբունքները:

Gevorkian Dance Academy  պարերի միջազգային դպրոց է, որը կատարում է տարբեր ժողովուրդների պարեր և նպաստում է մշակութային բազմազանության դրսևորմանը: Տարբեր ազգերի պարերի կատարման կրկնությունը համարել դրանց յուրացում՝ միանգամայն սխալմունքի մեջ մտցնող է և նպաստում է ազգային նշանով սխալ կարծրատիպերի ստեղծանը, ինչը վերջին հաշվով, արտացոլվում է Վրաստանում բնակվող հայերի նկատմամբ հայատյացության տրամադրություններով: