Müdafiə/təhlükəsizlik

Rusiyanın Krımı özünü müdafiə məqsədi ilə aneksiya etməsi haqqında mif

3 Dekabr, 2018

Noyabrın 14-də “Gürcüstan və Dünya” (Geworld) veb-portalı “Amerikalılar Krımda Rusiyaya qarşı hazırlanmış nüvə raketləri yerləşdirmək istəyirdilər” başlıqlı  məqalə, yayımladı. Məqalədə SSR-nin Yəhudi diasporası ilə münasibət agentliyi натив-in keçmiş sədri Yakob Kedm rus dilli internet-televiziya İTON TV ilə müsahibəsində bildirir ki, ABŞ-ın Sevastoplda, Krımda, hərbi baza yerləşdirmək istəyirdi, oradan da Rusiya ərazisinin “Tamahavk”ı qanadlı raketləri ilə bombalamaq olardı. Yakob Kedmin iddiasına əsasən, Rusiya Krımın aneksiyası ilə ABŞ tərəfindən Krımda hərbi bazanın yerləşdirilməsi planını pozdu. Elə həmin müsahibədə Kedm 2013-2014-cü il Maydan hadisələrin ABŞ-ın avantiurası və ABŞ tərəfindən provikasiya olunmuş dövlət çevrilişi adlandırır.

ABŞ-ın Krımnüvə raketlərinin yerləşdirmək istəməsi haqqında iddiası Rusiya tərəfindən Krımın aneksiyasına haqq qazandırmaq cəhdidir. 1936-cı ildə əldə olunmuş Montro konvensiyası Qara dənizdə heç bir Qara dəniz hövzəsi ölkəsinə aid olmayan hərbi gəmilərin olmasına məhdudiyyət qoyur, müvafiq olaraq ABŞ-ın Sevastoplda hərbi baza yerləşdirmək istəməsi konspirasiyası hüquqi baxımdan da mümkünsüzdür. Sevastopl limanında artıq bazası olan yeganə ölkə  Rusiya idi, Rusiya tərəfindən 2014-cü ildə həyata keçirilmiş aqresiya isə hücum xarakterli idi.

Sevastopl limanında ABŞ hərbi bazalarının yerləşdirilməsi real təhlükə ola biləzdi, çünki Sevatoplda Krımın aneksiyasına qədər də rus donanması və nun bazaları mövcud idi.  Sevastopl limanında rus hərbiçilərinin və donanmasının yerləşdirilməsi haqqını Ukryna ilə 2010-cu ildə əldə olunmuş  müqavilə əsasında Rusiya 2042-ci ilə qədər uzatdı. Bundan başqa, ABŞ bayrağı altında üzən gəminin Qara dənizdə qalmasının maksimal vaxtı 21 gündür, bu da daimi hərbi baza yaratmaq imkanı vermir. 1936-cı ildə imzalanmış  Montro  konvensiyası (Qara dəniz körfəzləri üçün hüquqi rejim) Qara dəniz hövzəsinin hər hansı ölkəsinə aid olmayan hərbi gəmilərin dənizdə olmasını məhdudlaşdırır.

Rusiya tərəfindən Krımın aneksiyası hipotet müdaxilədən özünü müdafiə yox, onun aqressiv xarici siyasətnin məqsədlərinə uyğun gəlir.

2015-ci ildə Rusiya milli dəniz strategiyasının  sənədinə əsasən, Rusiyanın deklarasiya olunmuş məqsədi çox regionlu dəniz gücü olaraq formalaşmaqdan ibarətdir. Rusiyanın 2011-2020-ci illər dövlət silah satın alma  proqramına əsasən, Rusiya dəniz gücünün modernləşdirilməsi üçün xüsusi ilə çox pullar xərcləyir.

2008-ci ildən sonra Sevastopl hərbi bazasında rus hərbiçilərnin sayı 11 min  artıb. Lakin Ukrayna ilə əldə olunmuş müqavilə çərçivəsində onun yenə də müəyyən məhdudiyyətləri var idi (misal üçün Krımda rus hərbiçilərinin sayı 25 mindən artıq ola bilməzdi). Aneksiya ilə isə Rusiya hər tərəfli məhdudiyyətlərdən boyun  qaçırdı.

Ukrayna avtonom dairəsi olan Krımın işğalı rus hərbi gücləri tərəfindən 2014-cü ilin fevral ayında baş verdi. 2015-ci ilin mart ayında  qeyri-legitim referendum ilə onun aneksiyası baş tutdu və Krım Rusiyaya birləşdirildi. Krımın aneksiyası beynəlxalq hüquq prinsiplərinin koobud şəkildə pozulması demək idi, buna görə də ABŞ və Avropa Birliyi Rusiyaya qarşı sankiyalar tədbiq etdilər. Rusiya tərəfindən Krımın aneksiyası Ukraynada rus-yönlü prezident Viktor Yanukoviçə qarşı başlanmış etirazlar “ Meydan inqlabı ” na səbəb oldu.

Krıma qarşı rus trollar fabrikası və rus əks-ittihamları

“Gürcüstan və dünya” kimi Yakob Kedmin Krımın aneksiyasını Rusiyanın özünü müdafiə məqsədi ilə etməsi haqqında iddiası rus trolları fabrikası da yayır.

2018-ci il fevralın 28-də trollar fabrikasının layihəsi olan ФАН Yakob Kedmin eyni sitatını  yayımladı. Gürcüstan və dünya öz məqsələsində ФАН tərəfindən yayımlanmış fotodan istifadə etdi.

"

"

ФАН- rus trollar fabrikasının layihələrindən biridir. 2017-ci ilin aprel ayında rus nəşri olan  «РБК» nın jurnalist araşdırmalarının nəticəsini açıqladı və nəticələrə əsasən “Rus trollar fabrikası”nın fəallıqları Kreml siyasətini dəstəkləyən 16 media vasitəsini də əahtə etdi. Medialar Федерального агентства новостей (ФАН)-ın tərkibinə daxil olurlar və bir-birlərinə sistemli olaraq materiyallar yayırlar.


Propaqanda metodu

Kreml propaqandası ittihamlardan boyun qaçırmaq üçün əks ittihamlara müraciət edir və əksər hallarda uydurulmuş faktlarla çalışır ki, özünün günahkar olduğu əsələdə başqasını günahlandırsın.

Əks ittihamlar (Whataboutism) ittihamlar və çətin məsələlərə cavab vermək əvəzinə ya əks ittihalar irəli sürür, ya da diqqəti başqa yerə yönəldir. Bu da yanlış müqaisələrə və manipulativ mənəvi müzakirələr yolu ilə tənqid obyekindən diqqətin yayınması və ya obyektə haqq qazandırmağa çalışır.


Hazırladı Ana itladze